панихида

Этимологиясы және түбі:

“Панихида” сөзі грек тілінен келген. Грекше “πανηγύρις” (panēgyris) сөзінен туындаған, ол “қасиетті жиын”, “той”, “ғибадат” мағыналарын білдіреді. Христиандық контексте бұл сөз алғашқыда қасиеттілердің құрметіне өткізілетін той-думандарды білдірген. Бірақ, уақыт өте келе, бұл сөз қайтыс болғандарды еске алу, олардың жаны үшін дұға ету мағынасында қолданыла бастады.

Мағынасы қазіргі орыс тілінде:

Сөздіктің берген анықтамасына сәйкес, “панихида” – бұл жаназа, қоштасу рәсімі. Бірақ, бұл қарапайым жаназадан өзгеше. “Панихида” әдетте, қайтыс болған адамның жаны үшін дұға ету, оның естелігін құрметтеу мақсатымен өткізіледі. Бұл рәсім діни сипатқа ие болуы мүмкін (шіркеуде өткізілетін отпевание) немесе діни емес, азаматтық сипатта болуы мүмкін (азаматтық жаназа).

Синонимдері:

• Отпевание: Бұл сөз шіркеуде өткізілетін панихиданы білдіреді. Православиеде қайтыс болған адамның жаны үшін дұға оқылады.
• Реквием: Бұл сөз латын тілінен келген (“requiem aeternam dona eis, Domine” – “Оларға мәңгілік тыныш бер, Раббым”). Реквием – бұл әдетте, классикалық музыкамен сүйемелденетін, қайтыс болғандарды еске алуға арналған музыкалық шығарма немесе рәсім.

“Гражданская панихида” (азаматтық жаназа) туралы:

Бұл термин діни рәсімдерден тыс, қайтыс болған адамды еске алуға арналған шараларды білдіреді. Мұнда дұға оқылмайды, бірақ қайтыс болған адамның өмірі мен еңбегі туралы естелік сөздер айтылады, гүлдер салынады, музыка ойнатылады.

Қорытынды:

“Панихида” сөзі – терең тарихи және мәдени мағынаға ие. Бұл сөз қайтыс болған адамды еске алу, оның жаны үшін дұға ету, оның естелігін құрметтеу рәсімін білдіреді. Бұл рәсім діни немесе діни емес болуы мүмкін, бірақ мақсаты әрқашан бір – қайтыс болған адамды құрметтеу және оның жанына тыныштық тілеу.

Ауылдың ескі шіркеуі

Ауылдың ескі шіркеуі қаралы күйге толы еді. Теңіздің жасы келген балықшысы, ақсақал Қасым, мәңгілікке көшкен еді. Оның отбасы мен ауыл тұрғындары панихидаға жиналған.

Панихида – бұл тек қана жаназа емес, ол Қасымның өміріне деген соңғы құрмет, оның жақын жандарымен қоштасу рәсімі еді. Шіркеудің ішінде ақын, Қасымның немересі, апалы-сіңілісінің көзінен жас шығып, оның батырлықтары мен жылы жүрегі туралы айтты.

Азаматтық панихида барысында, Қасымның өміріне арналған әндер орындалды. Оның теңізді жақсы көргенін, балық аулауды өнер санағанын еске алды. Реквием – бұл қайтыс болған адамның жадына арналған құрметті шара.

Бұл панихида Қасымның жадысын мәңгі сақтауға, оның өмірінен алған сабақтарды ұмытпауға шақырушылық болды. Панихида аяқталған соң, адамдар Қасымның отбасына көңіл көтеру үшін жиналды. Олардың жүрегіндегі қайғы мен құрмет сезімі біртіндеп жаңа үмітке айналды.

Қасымның жадысы мәңгілікке сақталатын еді.