паршиветь

Паршиветь

– орыс тіліндегі көне, диалекттік сөз. Қазіргі кезде көбінесе сөйлеу тілінде (разг.) қолданылады. Бұл сөздің этимологиясы "парша" сөзімен байланысты, ол "қотыр, қыршаң" мағынасын білдіреді.

Мәтінде берілгендей, "паршиветь" сөзі екі мағынада қолданылады:

1. (Адамдар туралы) – "қотыр шығу; таз болу". Бұл мағынада сөз адам терісінің сыртқы жағындағы өзгерістерді, әсіресе қарт адамдарда кездесетін терінің құрғауы, қабыршақтануын білдіреді. Бұл жағдай терінің жалпы түсінің өзгеруімен де байланысты болуы мүмкін.
2. (Жануарлар туралы) – "қотыр түсу; қыршаң қылану". Бұл мағынада сөз жануарлардың терісіндегі, жүніндегі қыршаңдану, қотырлану процесін көрсетеді. Бұл жағдай әдетте аурудың белгісі болуы мүмкін.

Лингвистикалық ерекшеліктері:

• Сөздің несов. (несовершенный вид) түрі болғаны, ол процесс сипаттауға арналған. Яғни, "паршиветь" – бұл "қотырлану процесі", "таз болу процесі" дегенді білдіреді.
• Сөздің диалекттік және сөйлеу тіліне тән болуы оның ресми стильде сирек қолданылатынын көрсетеді.

Қорытынды:

"Паршиветь" сөзі – терінің сыртқы жағындағы қотырлану, қыршаңдану процесін білдіретін көне орыс сөзі. Ол адамдар мен жануарларға қатысты қолданылуы мүмкін, бірақ көбінесе сөйлеу тілінде кездеседі.

Ауылдың шетіндегі ескі үй

Ауылдың шетіндегі ескі үйдің ішінде батыр әжесі отырды. Оның қолындағы тоқыма жұмысы аяқталмай жатты, бірақ ойлары басқа жақта. Оның сүйікті мысығы, Аққу, соңғы күндері қатты ауырған. Әжесі оның жүніне қарады, ол бұрынғыдай жылтыр болмай, паршиветь бастаған екен. "Кешір мені, Аққуым," деді әжесі, мысықтың басын сипап. "Сенің жүнің қыршаңданып, қотыр шығып бара жатыр. Сенің денсаулығың нашарлап бара жатыр."

Аққу әжесінің қолына тығылып, жалғыз ғана мияулады. Әжесінің көзінен жас шықты. Ол Аққуды өте жақсы көретін, ол оның жалғыз серігі еді. Бірақ әжесі білді, Аққудың денсаулығы нашарлап бара жатыр. Ол оған көмектесе алмады. Ол Аққудың жағдайы нашарлап, паршиветь күйіне түскенін көруге мәжбүр болды. Кейіннен, Аққу тыныштықпен көз жұмды. Әжесі оны аулаға жерледі, көзінен жас ағып тұрды. Ол Аққуды ешқашан ұмытпайтынын білді.