параллаксный
Аудармасы
прил. астр. параллакс; параллакстық
параллаксный угол → параллакстық бұрыш
AI Түсіндірмесі
Параллаксный Сөзінің Мағынасы
Берілген мәтінге сүйенсек, "параллаксный" сөзі – астрономия саласында қолданылатын терминдік сөз. Оның мағынасы "параллакс" сөзімен байланысты.
Параллакс – астрономиядағы бір нысанның бақылаушының орнына қарай көрінетін қалыпты өзгерісі. Яғни, жердің орбитасының әртүрлі нүктелерінен қарағанда жұлдыздың орны біраз өзгеріп көрінеді. Осы өзгерістің бұрыштық шамасы – параллакс.
Параллаксный (параллакстық) – "параллакс" сөзіне қатысты, оның сипаттамасын білдіретін сөз. Мысалы, "параллаксный угол" (параллакстық бұрыш) – параллакс арқылы анықталатын бұрыш. Қазақ тілінде "параллаксный" сөзіне сәйкес "параллакстық" деген сөз қолданылады. Бұл сөздердің екеуі де бір мағынаны білдіреді, бірақ "параллакстық" – қазақ тіліндегі нұсқасы.
Демек, "параллаксный" сөзінің мағынасы – параллаксқа қатысты, параллакс арқылы анықталатын немесе сипатталатын нәрсе.
AI Мысал
Астроном Ғалым
жылдар бойы жұлдыздарды зерттеген еді. Ол әрбір жұлдыздың орнын дәл анықтауға тырысты. Бір күні, ол екі түрлі бақылаудан алынған деректерді салыстырып жатқанда, қызықты нәрсе байқады. Жұлдыздың орны, Жердің қозғалысына байланысты сәл өзгеріп тұрды.
"Бұл не? " - деді Ғалым өзіне. "Бұл құбылысқа не себеп? "
Содан ол әрі қарай зерттеу жұмыстарын жүргізіп, бұл құбылыстың параллаксный екенін анықтады. Яғни, бұл жұлдыздың жақындығынан туындаған көрінетін орын ауысымы еді. Ол параллакстық бұрышты есептеп, жұлдыздың қашықтығын анықтауға мүмкіндік алды.
Ғалымның жүрегі қуаныштан толы еді. Ол ғарыш туралы білімін одан әрі дамытуға және жаңа жаңалықтар ашуға шабыттанды. Параллакс - оған ғарышқа жаңаша қарайтын көз болды.