пародийность

Пародийность (Пародиялықтық)

Сіз берген анықтама ("күлдіргілік; сықақтылық") дұрыс, бірақ одан да кеңірек қарастыру қажет. "Пародийность" (пародиялықтық) – бұл сөздің мағынасы пародияның өзіне байланысты. Пародия – бұл белгілі бір автордың, стильдің, туындының немесе жанрдың мазмұнын, формасын көшіріп, оны күлкілі, сықақты жағдайға түсіру арқылы жаңа туынды жасау. Демек, "пародийность" – бұл:

1. Пародия жасауға қабілеттілік: Кез келген мәтінде, сөзде, іс-әрекетте пародия жасау мүмкіндігі. Мысалы, бір адамның сөйлеу әдебін, мінез-құлқын пародиялау.
2. Пародиялық сипат: Мәтіннің, туындының өзінде пародиялық элементтердің болуы. Яғни, автордың нақты бір нәрсені көшіріп, оны өзгертіп, күлкілі етіп көрсетуі.
3. Күлкілілік және сықақтылық: Пародияның мақсаты көбінесе күлдіру және сықақтап көрсету болып табылады. Сондықтан "пародийность" осы екі элементті де қамтиды.
4. Мағыналық өзгеріс: Пародия арқылы нақты бір мәтіннің, идеяның мағынасы өзгертіліп, жаңаша түсіндіріледі.

Мысалдар:

• "Осы фильмнің пародиялықтығы өте жоғары, ол классикалық туындыны күлкілі жағдайға түсіреді."
• "Оның сөйлеуінің пародиялықтығын байқау оңай, ол әрдайым басқа біреудің мінезін қайталайды."

Қорыта айтқанда, "пародийность" – бұл тек күлкілілік емес, сонымен қатар көшіру, өзгерту және сықақтап көрсету арқылы жаңа мағына жасау процесін білдіретін күрделі ұғым.

Абайдың ауылындағы жаңа театр

Абайдың ауылындағы жаңа театрдың ашылуына дайындық қызу жүріп жатты. Жаңа қойылым – Абайдың өлеңдеріне негізделген комедия болатын. Бірақ режиссердің ең басты талабы – қойылымның пародийность болуы еді. Яғни, бәрі күлдіргі, сықақты болу керек еді. Жас актерлер қорқып отырды. Абайдың қасиетті өлеңдерін күлкіге айналдыруға олардың көңілі көнбеді. Бірақ режиссер талаптан бас тартпады: "Абайды қастерлеу үшін, оның өлеңдерін жақсы білу керек. Ал жақсы білгенде, оның мәнін сақтап, ойнақтап беруге болады. Міне, сонда ғана күлдіргілік пен сықақтылық туады!"

Премьера кеші болды. Көрермендер алдымен таң қалды, кейін күлді. Абайдың бейнесі сахнада әлгіндей, бірақ оның сөздері мен қимылдары күлкілі, әзілге толы еді. Актерлер Абайдың өлеңдерін ойнақтап, олардың жаңа қырын ашты. Қойылым сәтті аяқталды. Көрермендер риза болды. Абайдың өлеңдеріне жаңаша көзқарас туды. Режиссердің пародийность талабы ақталды. Ол Абайды қастерлеудің де, оны жақсы білудің де бір жолы екенін көрсетті.