параметр
Аудармасы
муж. параметр
параметр адаптации → стат. бейімделу параметрі
параметр блока → горн. блок параметрі
параметр бурового раствора → неф. бұрғылау ерітіндісінің сипаттамасы
параметр в системах цифровой передачи → инф. сандық беру жүйелеріндегі параметр
параметр входа → инф. кіру параметрі
параметр динамы → мех. динама параметрі
параметр для подсчета запасов нефти → неф. мұнай қорын есептеуге арналған көрсеткіштер
параметр добычи → неф. өндіру көрсеткіштері
параметр загрязнения → экол. ластану параметрі
параметр интерполяции → маш. интерполяция параметрі
параметр итерации → мат. итерация параметрі
параметр кавитации → водн. кавитация параметрі
параметр кинетичности → водн. кинетикалықтық параметр
параметр командного файла → инф. пәрмендік файл параметрі
параметр командной строки → инф. пәрмендік жол параметрі
параметр линии связи → инф. байланыс желісінің параметрі
параметр личности → жеке адам параметрі
параметр масштаба → мат. масштаб параметрі
параметр модуляции → инф. модуляция параметрі
параметр нагружения → мех. жүктеу параметрі
параметр настройки → инф. баптау параметрі
параметр несрабатывания → эн. іске қосылмау параметрі
параметр нецентральности → мат. центрлік еместік параметрі
параметр окружающей среды → экол. қоршаған орта параметрі
параметр определения ошибок → инф. қателерді анықтау параметрі
параметр оптимизации → мат. оптималдау параметрі
параметр очистного блока → горн. тазарту блогының параметрі
параметр ошибки → инф. қате параметрі
параметр пласта → неф. қабат сипаттамасы
параметр положения → маш. орын параметрі
параметр пористого пласта → неф. кеуекті қабат сипаттамасы
параметр потока отказов → эн. істен шығулар тасқынының параметрі
параметр программы → инф. бағдарлама параметрі
параметр продукции → стат. өнім параметрі
параметр пространственного заряда → физ. кеңістік зарядының параметрі
параметр радиоэлектронной схемы → воен. радиоэлектрондық сұлба параметрі
параметр распределения → воен. бөлу параметрі
параметр реализации → физ. іске асыру параметрі
параметр режима → воен. режим параметрі
параметр режима бурения → неф. бұрғылау көрсеткіштерінің сипаттамасы
параметр резки → маш. кесу параметрі
параметр решетки → маш. тор параметрі
параметр сварки → маш. пісіру параметрі
параметр сдвига → мат. жылжыту параметрі
параметр сигнала → воен. сигнал параметрі
параметр системы разработки → горн. игеру жүйесінің параметрі
параметр сложности → маш. күрделілік параметрі
параметр сопротивления → неф. кедергі сипаттамасы
параметр состояния → неф. күй сипаттамасы
параметр срабатывания → маш. іске кіру параметрі
параметр среды → физ. ортаның параметрі
параметр терминала → инф. терминал параметрі
параметр турбулентности → водн. турбуленттік параметр
параметр удара → физ. соғу параметрі
параметр ускорителя → физ. үдеткіштің параметрі
параметр формы сечения → водн. қима пішінінің параметр
параметр цикла → инф. цикл параметрі
параметр шероховатости → маш. кедір-бұдырлық параметрі
параметр электрической цепи → с.-х. электр тізбегінің параметрі
параметр эллипса → мат. эллипс параметрі
параметры адаптации → бейімделу параметрлері
параметры индивидуальных различий → жеке айырмашылықтар параметрлері
параметры сдвига и масштаба → ығысу және ауқым параметрлері
существенные параметры → елеулі параметрлер
технико-экономические параметры → техникалық-экономикалық параметрлер
управляющие параметры → басқарушы параметрлер
эргономические параметры → эргономикалық параметрлер
AI Түсіндірмесі
Жалпы мағынасы:
“Параметр” сөзі – бұл жүйенің, процестің, құбылыстың немесе объектінің сипаттамасын анықтайтын көрсеткіш, өлшем, шарт. Яғни, параметрлер арқылы біз нәрсенің қалай екенін, қандай екенін түсіне аламыз. Бұл сөз түрлі салаларда қолданылады, сондықтан мағынасы контекстке байланысты өзгереді.
Мәтіндегі қолданылу ерекшеліктері:
Мәтін “параметр” сөзінің мағынасын салалар бойынша жіктеп көрсетеді. Мысалы:
- Математика (мат. ): “параметр масштаба” (масштаб параметрі), “параметр итерации” (итерация параметрі) – математикалық модельдердегі өзгермелі шамалар.
- Информатика (инф. ): “параметр входа” (кіру параметрі), “параметр программы” (бағдарлама параметрі) – бағдарламалардың жұмысын баптауға қатысты мәліметтер.
- Физика (физ. ): “параметр пространственного заряда” (кеңістік зарядының параметрі) – физикалық жүйенің қасиеттерін сипаттайтын шамалар.
- Геология/Мұнай өнеркәсібі (неф. ): “параметр пласта” (қабат сипаттамасы), “параметр добычи” (өндіру көрсеткіштері) – геологиялық және мұнай өндіру процестерін сипаттайтын өлшемдер.
- Экология (экол. ): “параметр загрязнения” (ластану параметрі) – қоршаған ортаның ластану деңгейін анықтайтын көрсеткіш.
Кейбір ерекшеліктер:
- Мәтінде “параметр” сөзі жиі “сипаттама” немесе “көрсеткіш” сөздерімен қатар қолданылады, бұл оның мағынасын нақтылай түседі.
- Кейбір жағдайларда “параметр” сөзі бірнеше салаға тән болуы мүмкін (мысалы, “параметр режима” – әскери және техникалық мағынада қолданылады).
- Мәтінде “параметр бойынша. . . ” тіркесі математикалық амалдарды (дифференциалдау, интегралдау, туынды, шек) білдіреді, яғни параметрді өзгерту арқылы жүзеге асырылатын амалдар.
Қорытынды:
“Параметр” сөзі – мағынасы кең және контекстке байланысты өзгеретін термин. Ол жүйенің, процестің немесе объектінің сипаттамасын анықтайтын маңызды көрсеткіш болып табылады. Мәтін осы сөздің түрлі салалардағы қолданылуын көрсетеді, оның мағынасын түсінуге көмектеседі.
AI Мысал
Параметрлер әлемі
Жас инженер Әлібек жаңа жұмысына келді. Ол мұнай өндіру компаниясында жұмыс істейтін болды. Бірінші күнінен бастап, оның басшысы, тәжірибелі инженер Серік аға, оған "параметр" деген сөзді жиі айта бастады.
"Әлібек, бұл құбырдың параметрін тексеріп көрші. Бұрғылау ерітіндісінің сипаттамасы дұрыс па?" - деді Серік аға.
Әлібек бұл сөздің мағынасын толық түсінбеді. Ол Серік ағадан сұрады: "Аға, бұл 'параметр' дегеніміз не?"
Серік аға күлімдеп: "Жақсы сұрақ. Параметр – бұл нәрсенің немесе жүйенің қасиетін сипаттайтын көрсеткіш. Мысалы, мұнайдың қорынын есептеуге арналған көрсеткіштер де параметрлер. Немесе, қабат сипаттамасы да параметрлердің жиынтығы. Біздің жұмысымыздағы әрбір процесс, әрбір құралдың өзіндік параметрлері бар. Оларды дұрыс бақылап, талдау арқылы ғана тиімді жұмыс істей аламыз."
Әлібек енді түсінді. Ол Серік ағаның сөзін есте сақтап, жұмысына кірісті. Ол бұрғылау көрсеткіштерінің сипаттамасын, қабаттың кеуектілігін және басқа да маңызды параметрлерді мұқият тексерді.
Келесі күні, Әлібек Серік ағаға: "Аға, мен кешегі параметрлерді талдап шықтым. Өндіру көрсеткіштері сәл төмендеген екен. Біз оптималдау параметрін өзгерту арқылы оны жақсарта аламыз." - деді.
Серік аға Әлібектің ынтасына риза болды. "Дұрыс айтасың, Әлібек! Параметрлерді түсіну – бұл табыстың кілті!" - деді ол.
Әлібек енді "параметр" сөзінің мағынасын ғана емес, оның маңыздылығын да түсінді. Ол мұнай өндіру әлеміндегі параметрлердің құпиясын ашуға дайын еді.