партер

Жалпы мәлімет:

“Партер” сөзі орыс тілінде ерлік жалғаулы зат есім (мужской род) және тек жекеше түрінде (единственное число) қолданылады. Бұл сөздің этимологиясы француз тілінен келген (“par terre” – жерде) және бастапқыда “жердегі бөлік” мағынасын білдірген.

Мәтіндегі мағыналары:

Мәтінде “партер” сөзі екі мағынада қолданылады:

1. Театр мағынасы:

Театр контекстінде “партер” – бұл сахнаға ең жақын орналасқан төменгі қатардағы орындықтар. Бұл орындықтар көбінесе сахнаны жақсы көруге мүмкіндік береді, сондықтан олар әдетте құрметті немесе қымбат орындар болып саналады.

• “место в партере” – партердегі орын
• “сидеть в партере” – партерде отыру

2. Спорт мағынасы:

Күрес спортында “партер” – бұл төрттаған, яғни күресшінің қарсыласын басып, оны жерде ұстап тұру позыциясы. Бұл позицияда күресші қарсыласын бағындыруға тырысады.

• “противник был в партере” – қарсыласы төрттағанда болды

Лингвистикалық талдау:

• Полисемия: “Партер” сөзі полисемиялық, яғни бірнеше мағынаға ие. Бұл мағыналар контекстке байланысты айқындалады.
• Калька: Театр мағынасы француз тілінен калькаланған болуы мүмкін, бірақ орыс тілінде қалыптасып, өз мағынасын алған.
• Термин: Екі мағынасы да белгілі бір салаға (театр, спорт) тән терминдер болып табылады.

Қорытынды:

“Партер” сөзі орыс тілінде контекстке байланысты театр және спорт салаларында қолданылатын мағыналық айырмашылығы бар сөз. Театр контекстінде төменгі қатар орындықтарын, ал спорт контекстінде төрттаған позыциясын білдіреді.

Арайлымның партері

Жас келіншек Арайлым алғаш рет операға бара жатқан еді. Досынан билет алып, өте қуанған. Опера театрына келгенде, залдың сұлулығына таң қалды. Орындықтарын іздеп келгенде, досы: "Біздің орындар партерде!" деді. Арайлым партердің не екенін білмегендіктен, сұрады: "Партер деген не?"

Досы күліп: "Театрдың ең төменгі қабатындағы орындар. Сахнаға ең жақын, содан да әншілерді жақсы көруге болады!" деді. Арайлым қуанып, партердегі орындарына отырды. Опера басталды, әншілердің дауысы оны әсерге бөлеп, көздері сахнадан алынбады.

Бірақ, Арайлымның інісі, Арман, күреспен айналысатын еді. Ол да сол күні жарысқа қатысып, қарсыласымен төрттағанда болды. Жарыс барысында Арман қарсыласын партерге түсіріп, жеңіске жетті. Арайлым кешкісін інісінен жарыс туралы естігенде, күліп: "Мен бүгін партерде отырдым, ал сен партерде күрестің!" деді.

Екеуі де партер сөзінің екі түрлі мағынасын білгендерін түсінді.