оперуполномоченный
Аудармасы
муж. юр. жедел уәкіл (полиция мекемелеріндегі оперативтік қызметкер)
AI Түсіндірмесі
Этимологиясы:
Сөз орыс тілінен келген. "Опер" деген бөлігі "оперативный" (жедел) сөзінен алынған, ал "уполномоченный" – "уполномочить" (уәкілет ету) етістігінен туындаған. Яғни, бұл сөз бастапқыда "жедел уәкілеттік берілген адам" деген мағынаны білдірген.
Морфологиясы:
- Сөз түрі: Атау (мужской род, единственное число, именительный падеж).
- Құрамы: "опер-" (жедел) + "-уполномоченный" (уәкілеттік берілген). Бұл сөз туынды сөз болып табылады.
Семантикасы:
Сөздің мағынасы берілген мәтінде нақты көрсетілген: "жедел уәкіл (полиция мекемелеріндегі оперативтік қызметкер)". Дегенмен, мағынасын толық түсіну үшін мынадай аспектілерді ескеру керек:
- Жедел: Бұл қызметкердің жұмысы жылдам әрекет етуді, жағдайға тез бейімделуді және құпиялылықты талап етеді.
- Уәкіл: Ол заң бойынша белгілі бір өкілеттіктерге ие, яғни, қылмыстық істерді жедел тергеуге, ақпарат жинауға және басқа да шараларға құқылы.
- Полиция мекемелеріндегі оперативтік қызметкер: Бұл сөздің мағынасын нақтылай түседі. "Оперуполномоченный" – бұл полицияның оперативтік бөлімінде жұмыс істейтін, қылмыстық істерді ашумен және оларды тергеумен айналысатын қызметкер.
Қорытынды:
"Оперуполномоченный" – бұл полиция мекемелеріндегі жедел уәкіл, қылмыстық істерді ашу және тергеумен айналысатын оперативтік қызметкер. Бұл сөз орыс тілінен келген және "жедел уәкілеттік берілген адам" деген мағынаны білдіреді.
AI Мысал
Түн қараңғы, жаңбыр тамшылары терезені соғып тұрды.
Оперуполномоченный Алексей Петрович кеңсесінде отырды, алдында көптеген құжаттар. Ол соңғы бірнеше айдан бері іздеп жүрген қаскөйдің ізін анықтауға тырысып жатқан. Алексей Петрович – тәжірибелі жедел уәкіл, көптеген қиын істерді шешіп көрген. Бірақ бұл іс ерекше қиын болды. Қаскөй өте сақты болды, ешқандай із қалдырмады.
Содан кейін, бір шақырымдай жердегі дүкеннен қарапайым хабарлама келді. Дүкен иесі күдікті адамды көргенін айтты. Алексей Петрович дереу сол жерге барып, дүкен иесінен толыққанды мәлімет алды. Анықталған мәліметтерге сүйене отырып, Алексей Петрович қаскөйдің жасырын тұратын жерін анықтады.
Бірнеше сағаттан кейін, оперуполномоченный қаскөйді ұстады. Іс аяқталды. Алексей Петрович кеңсесіне қайтып келді, шаршаған бірақ қанағаттанған күйде. Ол тағы да бір қылмыстың алдын алды, қаланың азаматтарын қорғады. Оперуполномоченный болу – оңай емес, бірақ маңызды міндет.