оплакивающий

Оплакивающий

– орыс тіліндегі сөз, грамматикалық жағынан сын есім (прилагательное). Оның негізгі мағынасы – қайтыс болған адамды жоқтап, оған күйініш білдірумен айналысатын, жоқтаушы.

Мәтіндегі мысал:

• оплакивающий умершего → жоқтаушы

Бұл мысал "оплакивающий" сөзінің мағынасын қазақ тіліне аударғанда "жоқтаушы" сөзіне дәл келетінін көрсетеді. Яғни, қайтыс болған адамды жоқтап, оның қазасына қайғыратын адамды "оплакивающий" деп атайды.

Этимологиялық тұрғыдан:

Сөздің түбірі "плакать" (жолау) етісімен байланысты. "Оплакивающий" – "плачущий" (жоқтап тұрған) сөзінен жасалған туынды сөз.

Стилистикалық ерекшеліктері:

Бұл сөз көбінесе әдебиетте, тарихи мәтіндерде және ресми стильде қолданылады. Күнделікті тілде "скорбящий" (қайғырып тұрған) сөзі жиірек қолданылады.

Қазақ тіліндегі эквиваленттері:

• Жоқтаушы
• Қайғырып тұрған
• Құрметпен еске алатын

Қорыта айтқанда, "оплакивающий" сөзі – қайтыс болған адамды жоқтап, оған күйініш білдірумен айналысатын адамды бейнелейтін орыс тіліндегі сын есім. Оның мағынасы қазақ тілінде "жоқтаушы" сөзімен толыққанды беріледі.

Ауылдың шетіндегі ескі зират

Ауылдың шетіндегі ескі зираттағы тыныштықты үзіп, жоқтаушылардың дауысы естіліп тұрды. Көктемгі күннің шуағы жерге түсіп, қара топырақты жылытып, гүлдердің жаңа өркендерін шығарып жатқанда, олар қайтыс болған әкесінің қабірінің басында жиналған еді.

Ең үлкен ұлы, Асқар, қабіріне қарап тұрып, көзінен жас мөлдіреп ақты. Ол әкесінің жоқ болуына күйініш білдірген жоқтаушы еді. Оның сөздері жүректен туған, шын ниетпен айтылған еді. Әкесінің мейірімді жүзі, жылы қолы, дана кеңестері есіне түсіп, қайғысы қаттырақ болды.

Жасы кіші әпкесі, Айгүл, Асқардың жанына жақындап, иығынан ұстады. Оның да көзі жасқа толы еді. Олар екеуі әкесін қатты жақсы көретін, оның жоғынан қатты қиналған жоқтаушылар еді.

Зираттағы адамдардың арасында әкесінің досы, қарт Сәкен де бар еді. Ол да қайтыс болған досын жоқтап, көңілі толған жоқтаушы еді. Оның сөздері әкесінің өмірі мен еңбегіне арналған құрметтің белгісі еді.

Күн батқанда, жоқтаушылар зираттан тарасты. Бірақ әкесінің естелігі олардың жүрегінде мәңгі сақталады. Олар әкесінің жақсылықтарын еске алып, оның рухына құрмет көрсетуді жалғастыра береді.