оплошать

«Оплошать»

– орыс тіліндегі сөйлеу тіліне тән (разг. ) глагол. Ол жетілмеушілік, қателік жасау, жаңылысу мағынасын білдіреді. Бірақ, бұл қателік әдетте салғысы бар, жауапкершілік тудыратын жағдайларда қолданылады. Яғни, жай ғана жаңылысу емес, біреудің сеніміне кіргенде, міндетті орындауда немесе жауапты тапсырмада қате жасауды білдіреді.

Мәтінде берілген анықтама:

• жаңылысу; қателесу; жаза басу – бұл сөздің негізгі мағыналарын көрсетеді. «Жаза басу» дегеніміз, қателіктің салдарынан жазаға тартылу мүмкіндігін де білдіреді.

Синонимдер тізімі:

• грешить – күнә жасау, адасу (әдетте моральдық тұрғыда)
• напутать – шатасу, жаңылысу (әдетте іс-әрекетте)
• обсчитаться, обчесться – есепте қателік жасау
• ошибаться, ошибиться – қателесу, жаңылысу (жалпы мағынада)
• погрешить – күнә жасау (әдетте жеңіл күнә)
• промахиваться, промахнуться – қателік жасау, сәттіліксіздікке ұшырау
• просчитаться – дұрыс есептеп шығара алмау, қателік жасау
• путать, путаться – шатасу, жаңылысу
• сбиваться, сбиться – жолдан тайып кету, жаңылысу
• сплоховать – жамандық жасау, қателік жасау (әдетте мінез-құлықта)
• споткнуться, спотыкаться – тұмсығып кету, қателік жасау (әдетте сөз кезінде немесе іс-әрекетте)
• спутать, спутаться – шатастыру, шатасу

Мысал:

• в этом деле я оплошал → бұл істе мен қателестім – Бұл мысал «оплошать» сөзінің нақты қолданылуын көрсетеді. Біреудің сеніміне кіргенде немесе жауапты тапсырмада қате жасағанда қолданылады.

Қорытынды:

«Оплошать» сөзі – орыс тілінде кеңінен қолданылатын, бірақ әдетте жауапкершілік пен салдарға байланысты қателік жасауды білдіретін глагол. Оның синонимдері мағыналық кеңістігін ашып көрсетеді, ал мәтінде берілген анықтама мен мысал оның қолданылуын түсінуге көмектеседі.

Кешке қарай, шебер Николай Иванович жұмысынан шаршап үйіне қайтты.

Ол жылдар бойы ағаштан ою-өрнек ойып, керемет жұмыстар жасаған шебер еді. Бірақ бүгін бұл жұмыста оплошал – қателесіп, жобаның маңызды бөлігін бұрыс кесіп алған.

«Иә, бұл істе мен қателестім…» – Николай Иванович өзін кінәлап, басын шайқады. Ол мұндай қателіктерге жиі ұшырамайтын еді, бірақ шаршағандықтан немесе асыққандықтан, қате жасап қойған.

Жақын достарынан бірі, Иван Петрович, оның қателігін байқап, деді: «Ешнәрсе емес, Николай Иванович! Баршамыз қателесеміз. Маңыздысы – қатеңді мойндап, түзетуге тырысу».

Николай Иванович Иван Петровичке риза болды. Ол қатесін түзету үшін қайтадан жұмысқа кірісті. Біраз уақыттан кейін, ол бұрынғы қатесін жойып, жобаны аяқтады.

Осы оқиғадан Николай Иванович сабақ алды: шаршағанда немесе асыққанда жұмыс істемеу керек екенін түсінді. Себебі, асығысқанда немесе шаршағанда оплошать мүмкіндігі артады.