ортодоксия

Этимологиясы және жалпы мағынасы:

"Ортодоксия" сөзі грек тілінен келген ("ὀρθοδοξία" - orthos "дұрыс" және doxa "сенім, пікір") және бастапқыда христиандық контекстінде "дұрыс сенім", "шынайы дін" мағынасын білдірген. Алайда, берілген түсіндірмеде бұл сөздің мағынасы кеңейтіліп, діни мағынадан асып, жалпылама ұғымға айналған.

Мәтіндегі түсіндірмеге сәйкес мағынасы:

Мәтінде "ортодоксия" сөзі "(алған бағыттан, ұстаған тұжырымынан қайтпайтын)" деп түсіндірілген. Бұл мынаны білдіреді:

• Тұрақтылық: Ортодоксия - бұл белгілі бір бағытты, принциптерді, тұжырымдарды немесе сенімдерді қатаң сақтау.
• Қайтпаушылық: Ортодоксия ұстанушылар өздері алған бағыттан, ұстанған тұжырымдарынан ешқандай жағдайда бас тартпайды, өзгертуге дайын емес.
• Догматизм: Бұл сөз кейде догматизмді, яғни өз сенімдерін сөзсіз шындық деп қабылдауды білдіруі мүмкін.

Қолданылу аясы:

Берілген түсіндірмеге сүйенсек, "ортодоксия" сөзі дінге ғана емес, саясат, идеология, философия, өнер және басқа да салаларда қолданылуы мүмкін. Мысалы, "саяси ортодоксия" - бұл белгілі бір саяси идеологияны қатаң ұстану, ал "ғылыми ортодоксия" - бұл ғылымның белгілі бір бағытын, теориясын сөзсіз қабылдау.

Қорытынды:

"Ортодоксия" сөзі - бұл белгілі бір бағытты, принциптерді, тұжырымдарды немесе сенімдерді қатаң сақтау, олардан ешқандай жағдайда бас тартпауды білдіретін ұғым. Бұл сөз тұрақтылықты, қайтпаушылықты және догматизмді көрсетеді.

Ауылдың ең қарт адамы

Ақсақал Қасым, өмірінің соңына дейін дәстүрлерге берілген адам еді. Ол әкесінен, әкесі атасынан алған жолдан ешқашан тайған емес. Жаңалықтарға, өзгерістерге қарсы тұрып, бұрынғысын қастерлеп сақтады. Ауылдағы жастардың көпшілігі заманауи өмірге бойұрып, жаңа технологияларды пайдаланып, киімдерін де өзгертіп жатқанда, Қасым қарт әлі де дәстүрлі киімдерін киіп, ұлттық ойындар ойнап, бабаларының салтын сақтап жүрді.

"Менің ортодоксиям – бабаларымның жолын ұстану", – дейтін ол жиналған жұртқа. "Олардың білімі, тәжірибесі – бізге сыйлық. Одан бас тартсақ, тамырымызды ұмытып, жат жұрттың ықпалына түсеміз."

Кейбір жастар оның сөздерін ескірген деп есептесе де, Қасым қарттың ортодоксиясы – ауылдың рухани тірегі болды. Ол өзінің ұстанымдарынан ешқашан қайтпады, тіпті өмірлік қиындықтарға тап болғанда да. Оның мысалы арқылы, ауылдың жастары да өз тарихын, мәдениетін құрметтеуді үйренді.