палиндром

Палиндром

– бұл лингвистикалық құбылыс, яғни тіл білімінде зерттелетін ұғым. Орыс тіліндегі анықтамасы бойынша, палиндром – бұл оқылғанда сол жақтан оңға да, оң жақтан солға да бірдей болып оқылатын сөз, сөз тіркесі, өлең немесе тілдік құрылым.

Мәтінде "палиндром үлгісіндегі өлең" және "лингв. палиндромные стихи" деп көрсетілгені, палиндромның тек жеке сөздерге ғана емес, сонымен қатар поэзияға да қатысты екенін көрсетеді. Яғни, палиндромдық қағиданы қолданып жазылған өлеңдер де бар. Бұл жағдайда, өлеңнің әрбір жолы немесе бүкіл өлең оқылғанда керісінше де сол мағынаны сақтайды.

Мысалдар:

• Орыс тіліндегі классикалық палиндромдар: "топот", "шалаш", "казак".
• Палиндромдық өлеңдердің мысалдары да бар, бірақ олар жасау қиындықтарына байланысты сирек кездеседі.

Қорыта айтқанда, "палиндром" – бұл тілдің симметриялық құрылымын көрсететін қызықты лингвистикалық феномен.

Абай аға мен жас ғалым

Абай ағамыздың үйіне бір күні жас ғалым келді. Ол ағамызға есімдер мен сөздердің ерекше қасиеті туралы айтқысы келді.

– Абай аға, білесіз бе, палиндром деген не екенін? – деді ғалым.

Абай аға ойланып тұрып: – Палиндром дейсің бе? Есімде жоқ. Түсіндірші, немене? – деді.

– Иә, палиндром – ол оңнан солға да, солдан оңға да бірдей оқылатын сөз немесе сөз тіркесі. Мысалы, «ана», «қана», «шеше» сияқты.

Абай аға күлімдеп: – Ойбай-ау, енді түсіндім! Әдемі екен! Біздің халықта да мұндай сөздер бар екен ғой. Бірақ мен бұрын осылай аталатынын естіген емеспін.

Ғалым: – Дәл солай, Абай аға. Палиндром – бұл тілдің керемет сыры. Ол сөздердің симметриясын көрсетеді.

Абай аға: – Расымен, қызықты екен. Енді мен де палиндромдарды іздеп жүремін.

Содан бері Абай аға әр сөзді тексеріп, палиндромдарды табуға тырысты. Ол тілдің құпиясын ашуға қызығушылық танытты.