пальцевидный

Пальцевидный

– бұл орыс тіліндегі сын есім (прилагательное). Оның мағынасы тікелей "саусақ сияқты" немесе "саусақ тәрізді" дегенді білдіреді. Яғни, бұл сөз нысананың пішінін, түрін сипаттау үшін қолданылады, ол нысана саусаққа ұқсас болса.

Этимологиялық тұрғыдан:

Сөз "палец" (саусақ) сөзінен туындаған. "-видный" жұлағы (суффикс) "сияқты", "ұқсас" мағынасын қосады.

Қолданылуы:

• Бұл сөз көбінесе ботаникада, анатомияда, геологияда және техникалық сипаттамаларда қолданылады. Мысалы:
• "Пальцевидные листья" – саусақ тәрізді жапырақтар (жапырақтары саусақтар сияқты бөлінген)
• "Пальцевидные наросты" – саусақ тәрізді өскіндер
• "Пальцевидный рельеф" – саусақ тәрізді бедер (жер бедері саусақтар сияқты тіктеп тұрған)

Лингвистикалық ерекшеліктері:

• Бұл сөз суреттеуге арналған, яғни нысананың көзге көрінетін ерекшеліктерін көрсетеді.
• Орыс тілінде бұл сөздің антонимдері жоқ, бірақ салыстырмалы сипаттағы басқа сөздерді қолдануға болады (мысалы, "круглый", "плоский" – дөңгелек, жалпақ).

Қорыта айтқанда, "пальцевидный" – бұл нысананың пішінін саусаққа ұқсас ететін сипаттағыш сөз.

Ескі шеберхана

Ескі шеберханада, шаң мен жылдардың тынысы сезіліп тұрған жерде, аға бапкер Абай аға жұмыс істеп отырды. Ол ағаштан ерекше бұйымдар жасаумен танымал еді.

Бүгін ол өте қиын жұмыстың үстінде еді – «пальцевидный» пішіндес қаламсап жасап жатқан. Оның ойынша, бұл қаламсап жазуды ғана емес, сонымен қатар жазушының сезімін де жеткізуі керек еді.

Абай аға ағашты мұқият кесіп, тегістеп, саусақтар сияқты иілгіш әрі әдемі пішін берді. Ол қаламсаптың әрбір бұрышына, әрбір қиығына ерекше мән берді.

«Бұл қаламсап – жазушының жаны», – деді ол өзіне-өзі. «Оның саусақтарымен біте қайнап, ойларын қағазға түсіруіне көмектеседі».

Соңында, қаламсап дайын болды. Ол шынымен де «пальцевидный» пішіндес, әрі өте әдемі еді. Абай аға оны жазушы досқа сыйға тартты.

Жазушы қаламсапты алғанда, оның көзінен қуаныш мөлдіреп тұрды. Ол бірден жазуға кірісті, ал қаламсап оның қолында тылсым күш сияқты сезілді.