параноик

Этимологиясы:

"Параноик" сөзі грек тілінен келген.

• "παρά" (pará) - "жанында", "бұрыс" деген мағына береді.
• "νοῦς" (nous) - "ақыл", "ой" деген сөз.

Демек, "параноик" сөзі бастапқыда "ақылдан бұрыс", "ақылдан жанында" деген мағынаны білдірген.

Мәні:

Қазіргі орыс тілінде "параноик" сөзі психиатриялық термин ретінде қолданылады. Ол параноямен ауырған адамды білдіреді.

• Параноя – бұл ақыл-естің бұзылуының бір түрі, оның ішінде негізгі белгісі – маниялық идеялардың болуы.

Бұл идеялар негізсіз, себепсіз күдіктерге, қауіпсіздікке сенбеуге, өздеріне қарсы қысым көрсетіліп жатыр деген ойға алып келеді. "Параноик" сөзі кейде метафоралық мағынада да қолданылады, яғни, шектен тыс күдікпен қараушы, бәрінен қорқатын адамды сипаттау үшін қолданылады. Бірақ бұл жағдайда сөздің психиатриялық мағынасы емес, тек мінез-құлықтың ерекшелігін атау үшін қолданылады.

Грамматикалық ерекшеліктері:

"Параноик" – муж. (еркек) родындағы сөз. Орыс тіліндегі сөздердің роды мағыналық айырмашылықтарды көрсетеді.

Қорытынды:

"Параноик" сөзінің мағынасы күдік, сенімсіздік және ақыл-естің бұзылуымен байланысты. Бұл сөзді қолданғанда, оның психиатриялық мағынасын ескеру және адамды қадірлеу маңызды.

Паранойя

Бөлме ысық, ауа тұншықты. Иван терезенің алдында тұрып, көшенің әрбір қозғалысын қадағалап отырды. Көшеде ешқандай ерекшелік болмаса да, оның ішінде бір нәрсе болды деп ойлады. Ол соңғы айларда өте алаңдап, күдікпен қарады. Әйелі оны "параноик" деп атады, бірақ Иван оның сөздеріне сенбеді. Ол олардың бәрін қадағалап отырғандар бар деп ойлады. "Олар мені бақылап отыр", - деді ол өзіне-өзі. "Олар менің әрбір қадамымды біледі."

Оның әйелі бөлмеге кірді. "Иван, сен тағы да солай айтып отсың ба? Сенде ешқандай дәлел жоқ."

"Дәлел? Менің дәлелім - менің сезімім!" - Иван ашуланып айтты. "Олар менің телефонымды тыңдайды, менің электрондық поштама жазылады, тіпті менің ойларымды да оқиды!"

Әйелі тынышталды. "Иван, сенде психологқа көріну қажет."

"Психолог? Олардың бәрі олардың құралы! Олар менің ақылымды жоғалтуға тырысады!"

Иван терезенің алдына қайта оралды. Көшедегі адамдар оған қарап тұрғандай болды. Олар күлімсіреп, біліп тұрғандай көрінді. "Олар келеді", - деді Иван. "Олар мені алып кетуге келеді."

Ол бөлмеден қашып, шкафтың ішіне тығылды. Ол тығылып отырғанда, оның жүрегі тез соқты. Ол олардың есіктің сыртында тұрғанын естіді. "Иван, біз сенің жақсылығың үшін келдік", - деді біреу. Иван қозғалмады. Ол олардың жасырын мақсатын білді. Олар оны алып кетуге келді. Олар оны ешқашан қайтадан көре алмауы үшін алып кетуге келді.

Бұл әңгімеде "параноик" сөзі Иванның күдікпен қарауы мен алаңдауын сипаттау үшін қолданылды. Ол өзінің қоршаған ортасына сенімсіздікпен қарады және оның ішінде оны бақылап отырғандар бар деп ойлады. Бұл оның психикалық денсаулығының нашарлауын көрсетеді.