парный

Перевод

прил.
1) жұп; жұпты; жұптық; қос; пар; сыңар
парная работа → жұптық жұмыс
парный ботинок → сыңар бәтеңке
2) (возимый парою лошадей) қос; пар
парный экипаж → қос атты жеңіл арба
3) спорт. екеулеп атқаратын; қос
парная встреча → спорт. қосарланып кездесу
парная гребля → спорт. екеулеп есу; қосарлап есу
парная игра → спорт. жұптанып ойнау; қосарланып ойнау
парная четверка → спорт. жұптасқан төртеу
парное катание → спорт. қосарланып тебу
парное смешанное соревнование → спорт. қосарлы аралас жарыс
парное упражнение → спорт. қос жаттығу
парное фигурное катание → спорт. жұптасып мәнерлеп сырғанау
4) егіз
парная рифма → егіз ұйқас
5) лингв. жұп; жұптанған; қос; қосарлы; қосарланған
парная корреляция → стат. жұптық корреляция
парная фонема → лингв. қосарлы фонема
парные глаголы → лингв. қос етістік; қосарланған етістік
парные гласные → лингв. жұп дауыстылар
парные слова → лингв. қос сөздер
парные согласные → лингв. жұп дауыссыздар; жұптанған дауыссыздар
парные существительные → лингв. қосарланған зат есім
6) қос; қос қабат
парные листья → бот. қос жапырақ

AI Описание

«Парный» сөзінің лексикалық-семантикалық талдауы

Орыс тіліндегі «парный» сөзінің мағынасы өте кең және контекстке байланысты өзгеріп отырады. Мәтінде берілген мысалдардан көрініп тұрғандай, бұл сөздің негізгі мағынасы – екі бірдей нәрсенің болуы, жұптылық, сыңарлық қатынасын білдіру.

Алайда, бұл мағына салалар бойынша нақтылана түседі:

  1. Жалпы мағынадағы жұптылық: Бұл мағынада «парный» сөзі екі бірдей, бір-біріне сәйкес келетін нәрселерді (бәтеңке, жапырақ) немесе бірге жасалатын жұмыстарды (жұптық жұмыс) білдіреді.
  2. Көлік және жануарларға қатысты: «Парный экипаж» мысалында, бұл сөз екі жұп аттың тартқан көлігін білдіреді, яғни «қос» мағынасында қолданылады.
  3. Спорттағы жұптық жарыстар: Спорт терминологиясында «парный» сөзі екеулеп атқарылатын жарыстарды (қосарланып кездесу, екеулеп есу) білдіреді. Бұл жерде «жұп» немесе «қосарлы» мағынасы басым.
  4. Тіл біліміндегі (лингвистикадағы) мағынасы: Бұл сөз тіл білімінде ерекше маңызға ие. Мәтінде көрсетілгендей, «парные гласные», «парные согласные», «парные слова» сияқты тіркестерде «парный» сөзі бір-біріне қарама-қарсы келетін, жұпталған дыбыстарды, сөздерді білдіреді. Мысалы, қазақ тіліндегі «п» мен «б» дауыссыздары жұп дауыссыздар болып саналады. Сондай-ақ, «парный предлог» (қосарлы демеулік) және «парный союз» (қосарлы жалғаулық) сияқты тіркестерде бұл сөз екі бөліктен тұратын демеуліктер мен жалғаулықтарды білдіреді.
  5. Статистикадағы және техникадағы мағынасы: «Парная корреляция» (жұптық корреляция) және «парный график» (жұп график) сияқты терминдерде «парный» сөзі екі мәннің арасындағы байланысты немесе екі түрлі деректерді көрсететін графиктерді білдіреді.
  6. Ботаникадағы мағынасы: «Парные листья» (қос жапырақ) терминінде бұл сөз бір сабақта екі жапырақтың бірге өсуін білдіреді.

Қорытынды:

«Парный» сөзінің мағынасы өте икемді және қолданылатын салаға байланысты өзгеріп отырады. Бірақ, негізгі мағынасы – екі бірдей нәрсенің болуы, жұптылық, сыңарлық қатынасын білдіру болып табылады. Тіл білімінде бұл сөз жұпталған дыбыстар мен сөздерді, статистикада – екі мәннің арасындағы байланысты, ал спортта – екеулеп атқарылатын жарыстарды білдіреді.

AI Пример

Сыңар бәтеңке

Ауылдағы шағын базарда апасымен бірге жүрген Мараттың көзі бір нәрсеге ілікті. Ескі киім сататын дөңгелектің алдында бір сыңар бәтеңке жатыр. Біреуі қара, біреуі ақ, бірақ екеуі де тозығы жеткен.

"Апа, мына бәтеңкелерге қараңыз! Сыңар екен!" - деді Марат.

Апасы күлімсіреп: "Иә, Марат. Сыңар бәтеңкелер. Бір-біріне жұптасқан. Бірақ неге бір-бірінен бөлек сатылып жатыр екен?"

Сатушы шал жақындап келіп: "Әй, жігіттер! Бәтеңкелердің иесі жоғалды. Бір бәтеңкесін тауып алдық, екіншісін іздеп жүрміз. Бірақ таппадық. Сондықтан бөлек сатамын. Егер екеуін де алсаң, арзанға беремін" деді.

Марат бәтеңкелерді ұстап көрді. Олардың тозығы жеткеніне қарамастан, бір-біріне керемет үйлесетінін сезді. Олардың сыңар болуы, бір-біріне қажеттілігі Мараттың ойын жұрттады.

"Апа, біз екеуін де аламыз! Бір бәтеңкесін таба алмасақ, біз оларды жұптастырып, бірге сақтаймыз!" - деді Марат.

Апасы Мараттың әрекетіне риза болды. Олар бәтеңкелерді сатып алды. Үйге келген соң, Марат бәтеңкелерді тазалап, жөндеп, бір-біріне жақын қойды. Олар енді жалғыз емес, сыңар бәтеңкелер еді. Марат олардың тағдырынан бір нәрсе үйренгендей болды – ешкім де жалғыз болмауы керек, әркімнің өмірінде сыңар, жұптас болатын нәрсе болуы тиіс.