пародист

Пародист сөзінің мағынасы:

"Пародист" – орыс тілінен келген сөз. Оның түбір сөзі – "пародия" (parody). "Пародия" сөзі грек тілінен ("parōidia" – "қайталау, сықақ") алынған.

Мағыналық айырмашылықтар мен ұқсастықтар:

• Негізгі мағынасы: "Пародист" – бұл өнер адамдарының (әсіресе, жазушылардың, актерлердің) белгілі бір стильді, шығарманы немесе тұлғаны сықақтап, көшіріп алу арқылы жаңа шығарма жасаумен айналысатын адамды білдіреді. Бұл көшіру мақсаты – әлгі нәрсенің әжуасын шығару, сынға алу немесе жаңаша интерпретациялау болып табылады.
• Қазақша сөздердің мағынасы:
  • Сықақ жазушы: Пародисттің қызметінің бір бөлігін көрсетеді, бірақ толыққанды сипаттамайды.
  • Сықақ шығарушы: Бұл да пародия жасау процесін білдіреді, бірақ "пародист" сөзі одан кең мағыналы.
  • Сықаққой: Бұл сөз көбінесе әжуаға құмар, әзілге бейім адамды білдіреді, бірақ пародия жасаудың ерекшелігін көрсетпейді.
  • Сықақшы: "Сықаққой" сөзімен ұқсас, бірақ одан да жалпылама.
  • Пародист: Орыс тілінен алынған сөз, қазақ тілінде де қолданылады және мағынасы өзгермейді.

Филолог-лингвист ретінде қорытынды:

"Пародист" сөзі қазақ тіліндегі анықтамалардың ешқайсысымен толыққанды сәйкес келмейді. Орыс тілінен алынғандықтан, оның мағынасы "пародия" жасаумен байланысты, яғни белгілі бір стильді, шығарманы немесе тұлғаны сықақтап, көшіріп алу арқылы жаңа шығарма жасаумен айналысатын адамды білдіреді. Қазақ тілінде бұл мағынаны толыққанды жеткізу үшін бірнеше сөздерді қолдануға тура келеді ("сықақ жазушы", "сықақ шығарушы" т. б. ). Сондықтан, "пародист" сөзін қазақ тілінде қолданғанда, оның орыс тіліндегі мағынасын ескеру қажет.

Асқар – қаланың белгілі пародисі

Ол әркімді, әр нәрсені сықақтап, күлдіре білуге шебер еді. Телеарналардың жұлдыздарынан бастап, саясаткерлерге дейін, ешкім оның өткір тілінен аман қалмайтын. Бірақ оның сықақтары жамандықтан тумайтын, керісінше, адамдарды ойландырып, күлдіретін еді.

Бір күні, қала әкімі Асқарды қабылдауға шақырды. Әкімнің өзі де Асқардың сықақтарын жақсы көретін еді, бірақ оның өкіметтің жұмысына араласуынан қорқатын.

– Асқар, сенің талантыңды білемін, – деді әкім. – Бірақ мен сені бір нәрседен сақтандырғым келеді. Сенің сықақтарың кейбір адамдарды ренжітуі мүмкін.

Асқар күлімсіреп: – Әкім, менің мақсатым адамдарды ренжіту емес, оларды күлдіру. Ал сықақ – әлемді түсінудің бір жолы ғана. Егер біз өзімізді сықақтап үйренбесек, басқалар бізді сықақтап, жамандап жүреді, – деді.

Әкім Асқардың сөзіне келісіп, оған еркіндік берді. Содан бері Асқардың сықақтары одан да өткір, одан да әзілді болды. Бірақ ол ешқашан ешкімді жамандаған жоқ, тек күлдіргенге тырысты. Себебі ол – нағыз пародист еді.