оправить

Оправить сөзінің лексикалық екі мағынасы бар:

1. Бірінші мағынасы – "жөндеу, түзету". Бұл мағынада сөз нәрсенің сыртқы түрін жақсартуға, оны қалыпқа келтіруге бағытталған әрекетті білдіреді. Мысалдардан көрініп тұрғанындай, бұл көйлек, шаш, қалпақ сияқты заттарға қатысты қолданылады. Яғни, бұлардың пішінін, түрін өзгерту арқылы жақсарту. Бұл жерде "жөндеу" және "түзету" сөздері "оправить" сөзінің мағынасын ашуға көмектеседі.

2. Екінші мағынасы – "жақтауға орнату". Бұл мағынада сөз бір нәрсені (асыл тас, көзілдірік) жақтаудың (оправа) ішіне орналастыруды білдіреді. Бұл жағдайда "жақтау" сөзі маңызды роль атқарады, себебі "оправить" әрекеті жақтау арқылы жүзеге асырылады.

Мәтіндегі мысалдардың мағынасы:

• оправить платье → көйлекті жөндеу; көйлекті түзету: Көйлектің зақымдалған жерін жөндеу немесе оның түрін жақсарту.
• оправить прическу → бұрымдарды жөндеп қою; шашты түзетіп қою: Шаштың түрін келтіру, бұрымдарын түзету.
• оправить шляпу → қалпақты түзету: Қалпақтың пішінін өзгерту, оны жақсарту.
• оправить драгоценный камень → асыл тасты жақтауға қондыру: Асыл тасты жақтаудың ішіне орналастыру.
• оправить очки → көзілдірікті жақтауға орнату: Көзілдіріктің линзаларын жақтауға бекіту.

Қорытынды:

"Оправить" сөзі контекстке байланысты екі түрлі мағынада қолданылады. Біріншісі – сыртқы түрін жақсарту, екіншісі – жақтауға орнату. Мәтінде берілген мысалдар осы екі мағынаны нақты түсінуге көмектеседі.

Айжанның кеш дайындығы

Кешке дайындық асығысқандықтан, Айжанның жағдайы шатас болатын. Бүгін өте маңызды кеш болатын, сондықтан ол өзін әдемі көрсетуге тырысты. Алдымен, ол сүйікті көйлегін киді, бірақ ол бүкіл күн ішінде бүкіліп, қалысқан екен. «Ох, көйлекті жөндеу керек! » – деді Айжан асығысқандықтан. Ол тігін машинасына отырып, көйлектің тігістерін түзетуге кірісті.

Кейін ол шашына назар аударды. Бұрымдары шашыраңқы болып, түсініксіз көрінетін. «Шашымды жөндеп қоюым керек», – ойлады ол. Айжан шашын жуып, құрғатып, содан кейін әдемі бұрымдар жасады.

Содан кейін ол әжесінен мирас қалған көзілдірігін алды. Бірақ көзілдірігінің бір жағы бұзылып, линзасы түсіп қалған екен. «Көзілдірікті жақтауға орнату керек», – деді Айжан. Ол сағаттағы шеберге көзілдірігін апарып, линзасын жақтауға қондыруды сұрады.

Барлығы дайын болған соң, Айжан айнаға қарады. Ол өзін керемет сезінді. «Енді кешке баруға дайынмын! » – деді ол күлімсіреп.