оплата
Перевод
жен. только ед.
1) (действие) өтеу; төлеу
денежная оплата → ақшалай төлеу
еженедельная оплата → апта сайын төлеу
натуральная оплата → заттай төлеу
оплата бытовых услуг → тұрмыстық қызметтерге ақы төлеу
оплата вперед → алдын ала төлеу
оплата жилья и коммунальных услуг → тұрғын үй мен коммуналдық қызметтерге ақы төлеу
оплата коммунальных услуг → коммуналдық қызметке ақы төлеу
оплата наличными → қолма-қол төлеу
оплата натурой → заттай төлеу
оплата отдыха и лечения → демалыс пен емделуге ақы төлеу
оплата почтовыми и телеграфными переводами → пошта және телеграф аударымымен төлеу
оплата труда → еңбекақы төлеу; еңбекке ақы төлеу
оплата услуг связи → байланыс қызметіне ақы төлеу
оплата частями → бөліктеп төлеу
оплата через посредника → делдал арқылы төлеу
оплата энергии → энергияға ақы төлеу
частичная оплата → ішінара төлеу
2) (плата) ақы; еңбекақы; төлем
высокая оплата → жоғары еңбекақы
оплата за проезд → жол ақысы
оплата произведена успешно → төлем сәтті жүргізілді
произвести оплату → төлем жасау; төлем жүргізу
сдельная оплата → істелген жұмысқа сай төленетін ақы
3) эк. төлеу
досрочная оплата → эк. мерзімінен бұрын төлеу
оплата за неотработанное время → эк. жұмыс істелмеген уақыт үшін ақы төлеу
оплата за работу в выходные дни → эк. демалыс күндері істеген жұмыс үшін ақы төлеу
оплата за работу в особых условиях → эк. ерекше жағдайда істеген жұмыс үшін ақы төлеу
оплата наличными в момент поставки → эк. жеткізілген сәтте қолма-қол төлеу
оплата неотложных нужд предприятия → эк. кәсіпорынның шұғыл мұқтаждарын төлеу
оплата облигаций → эк. облигацияларға ақы төлеу
оплата очередных отпусков → эк. кезекті демалысқа ақы төлеу
оплата по результатам → эк. нәтижелер бойынша ақы төлеу (өнім шығару көлемінің ұлғайтылуын көтермелейтін еңбекақы жүйесі)
оплата по счету → эк. шот бойынша төлеу
оплата пошлин и налогов → эк. баждар мен салықтарды төлеу
оплата прочих услуг → эк. өзге қызметтердің төлемі
оплата работ по сертификации → эк. сертификация жөніндегі жұмыстарға ақы төлеу
оплата работы в выходные и праздничные дни → эк. демалыс және мереке күндері істелген жұмысқа ақы төлеу
оплата расходов грузополучателей → эк. жүк алушылардың шығысын төлеу
оплата расчетных документов → эк. есеп айырысу құжаттары бойынша ақы төлеу
оплата товара в рассрочку → эк. тауарды бөліп төлеу
оплата товаром → эк. тауарлай төлеу
оплата транспортных услуг → эк. көлік қызметіне ақы төлеу
оплата труда комиссионными → эк. еңбекке комиссиялық ақы төлеу
оплата труда оппонентов → эк. оппоненттердің еңбекақысы
оплата труда по результатам → эк. нәтижелер бойынша еңбекақы төлеу
оплата труда по трудодням → эк. еңбекақыны еңбеккүн есебімен төлеу
оплата услуг консультантов → эк. кеңесшілердің қызметіне ақы төлеу
оплата фрахта → эк. кірепұл төлеу; тасымалақы төлеу
предварительная оплата → эк. алдын ала төлеу (аванстық төлем)
простая оплата → эк. жай ақы төлеу
прямая оплата → эк. тікелей төлеу
AI Описание
«Оплата» сөзінің мағынасы
«Оплата» сөзі – көп мағыналы лексикалық бірлік. Орыс тіліндегі бұл сөз қазақ тілінде «төлеу», «ақы», «еңбекақы» деген мағыналарды береді. Мәтін бойынша, «оплата» сөзінің мағынасы контекстке байланысты өзгереді.
1. Іс-әрекет ретінде («действие»):
«Оплата» – бұл төлеу әрекетінің өзін білдіреді. Мысалы:
- оплата вперед – алдын ала төлеу
- произвести оплату – төлем жасау
2. Нәрсе ретінде («плата»):
«Оплата» – төленген ақша сомасы, еңбекақы, жалақы сияқты төлемдерді білдіреді. Мысалы:
- высокая оплата – жоғары еңбекақы
- оплата за проезд – жол ақысы
3. Экономикалық мағынада («эк. »):
Экономикалық контексте «оплата» – нақты шарттармен, мерзімдермен байланысты төлеу түрлерін көрсетеді. Мысалы:
- досрочная оплата – мерзімінен бұрын төлеу
- оплата по счету – шот бойынша төлеу
Морфологиялық ерекшеліктері:
Мәтінде көрсетілгендей, «оплата» сөзі тек есімше түрінде (жен. только ед. ) қолданылады, яғни тек әйелдер родында және жекеше түрінде келеді.
Синонимдері:
Мәтінде «оплата» сөзіне синонимдер де берілген: вознаграждение, гонорар, доход, жалованье, заработок, зарплата, оклад, плата, получка, расчет, содержание. Бұл синонимдер «оплата» сөзінің мағыналық кеңдігін көрсетеді.
Қорытынды:
«Оплата» сөзі – мағынасы жағдайға қарай өзгеріп отыратын, кең қолданылатын лексикалық бірлік. Оның мағынасын дұрыс түсіну үшін контексті ескеру қажет.
AI Пример
Әйгерімнің базардағы күні
Әйгерім базардан қайтып келе жатқанда, қолындағы сөмкесі ауыр екенін сезді. Бүгін ұзақ күткен киімдерін алған еді.
Сатушы әйел оған жымиып күлді: "Оплатаңызды жасаңыз, апай". Әйгерім әмияндағы ақшаны санады. "Оплата" – бұл сөзді ол жиі еститін.
Тұрмыстық қызметтерге ақы төлеу, коммуналдық қызметке ақы төлеу, тіпті демалыс пен емделуге де ақы төлеу керек. Бәрінің де "оплатасы" бар екен.
Киімдердің құнына қосымша, ол тасымалдау үшін де ақы төлеуге тиіс еді. "Оплата транспортных услуг" дегенді естіп, Әйгерім күрсінді. Бірақ не істейсін? Тауарды алу үшін төлем жасау қажет.
Кассадағы қыз жылдам "оплата произведена успешно" деді. Әйгерім демалды. Енді үйге барып, жаңа киімдерін киіп, көктемді қарсы алуға дайын еді.
Ол түсінді, "оплата" – бұл өмірдің бір бөлігі, одан қашуға болмайды. Бірақ осы төлемдердің арқасында ол қалаған нәрселерін иелене алады.