ориенталистика

Ориенталистика

– бұл термин "күншығыс елдерін зерттейтін ғылым" дегенді білдіреді. Бұл термин латын тілінен келген ("orientalis" – шығысқа қатысты) және Батыс Еуропада пайда болған.

Негізгі мағынасы:

• Ориенталистика – әртүрлі ғылымдардың (тіл білімі, тарих, археология, этнография, дінтану, әдебиеттану және т. б. ) жиынтығы, ол Азия, Африка және басқа да "шығыс" деп саналатын аймақтардың тарихын, мәдениетін, тілдерін, діндерін, қоғамдарын зерттейді.
• Бұл ғылым тек географиялық жағдайға ғана емес, сонымен қатар Батыс Еуропаның тарихи және мәдени контекстіне байланысты қалыптасқан. "Шығыс" ұғымы Батыс үшін әртүрлі мағынада қолданылған.

Синонимі:

Мәтінде көрсетілгендей, "востоковедение" сөзі "ориенталистика" сөзімен синоним болып табылады. Бұл екі термин де бір-біріне ауыстырып қолданылады, бірақ "востоковедение" – орыс тіліне тән термин, ал "ориенталистика" – көбінесе халықаралық қолданыста жиі кездеседі.

Қазіргі қолданысы:

Қазіргі заманда "ориенталистика" термині кейде сынға ұшырайды, себебі ол Батыс Еуропалықтардың "шығыс" елдерін зерттеудегі тарихи империалистік көзқарасын көрсетеді деп саналады. Сондықтан кейбір зерттеушілер "Азия тану", "Африка тану" сияқты нақтырақ терминдерді қолдануға бейім.

Қорытынды:

"Ориенталистика" – бұл "шығыс" елдерін зерттейтін ғылымдардың жиынтығын білдіретін термин. Ол тарихи контекстімен байланысты және қазіргі заманда кейбір сынға ұшырауда.

Абайдың кітапханасындағы шаң басқан кітаптар

Абайдың кітапханасындағы шаң басқан кітаптардың арасында профессор Әмірхан аға тыныш отыр еді. Ол – даңқты ориенталист, яғни Шығыс елдерін, олардың тарихын, мәдениетін, тілдерін зерттейтін ғалым. «Ориенталистика» – бұл ғылым, ол тек қана кітаптарды оқумен шектелмейді, ол – өмірді түсінудің, әлемді кеңейтудің кілті.

Профессор Әмірхан ағаның кабинетінде Персияның көне кітаптары, арабша хаттармен жазылған қолжазбалар, түркі тілдерінің сөздіктері жиналған. Ол жылдар бойы осы кітаптардың арасында өмірін өткізіп, Шығыс мәдениетінің құпияларын ашуға тырысты.

Бір күні жас студент Айжан профессор Әмірхан ағадан ориенталистика туралы сұрады: «Ориенталистика – не үшін керек? Біздің заманымызда оның маңызы қандай? »

Профессор Әмірхан аға күлімдеп: «Айжан, ориенталистика – бұл тек ғылым ғана емес, ол – рухани саяхат. Шығыс елдерін зерттеу арқылы біз өзімізді, өзіміздің тарихымызды, мәдениетімізді жақсырақ түсінеміз. Себебі, әлем біртұтас, және әрбір мәдениет өзінің ерекшелігімен бізге жаңа нәрселер үйретеді. Ориенталистика – бұл әлемдік татулықты нығайтуға, халықтар арасындағы түсіністікті арттыруға көмектеседі», – деді.

Айжан профессордың сөздеріне қызығумен қарады. Ол енді ориенталистиканы жаңаша көріп, осы ғылымның құпиясын ашуға құштар болды.