орография

Орография

– бұл география және геоморфология салаларында қолданылатын термин. Ол жер бедерінің пішіндерін, оның ішінде қыраттарды, қазаншұңқырларды, жоталарды және олардың орналасу бағытын, биіктігін, көлемін зерттейтін ғылым.

Мәтіндегі мағыналық бөліктерді талдау:

• "жен. геогр. " – әйелдерге тән есімдік, географиялық термин екенін көрсетеді.
• "(геоморфология саласы…)" – орографияның геоморфология ғылымының бір бөлігі екенін нақтылайды. Геоморфология – жер бедерін және оның пайда болуын зерттейтін ғылым.
• "бедер нысанын, қыратты, қазаншұңқырды, жоталардың орналасу бағытын, олардың биіктігін, үлкен-кішілігін зерттейді" – орографияның зерттеу нысандарын тізбектей келе, оның қандай аспектілерге назар аударатынын көрсетеді.

"орография местности → экол. жер орографиясы" деген тіркес жердің орографиялық ерекшеліктерінің экологиялық жағдайға әсер ететінін көрсетеді. Яғни, жер бедерінің пішіні жердің экологиялық сипаттамасын анықтауға маңызды рөл атқарады.

Қорытынды:

Орография – жер бедерін зерттеу арқылы оның географиялық және экологиялық ерекшеліктерін анықтауға бағытталған маңызды ғылыми сала.

Асан – жас геолог

Асан – жас геолог, табиғатты зерттеуге құштар еді. Ол биылғы жазда қалың орманды, биік таулы аймаққа экспедицияға шықты. Оның міндеті – аймақтың орографиясын зерттеу, яғни жер бедерін, қыраттарды, қазаншұңқырларды, жоталардың орналасуын және биіктігін анықтау еді.

Асан күнде тау баурайларын аралап, картаға белгілер түсіріп, өлшеулер жасады. Ол таулардың қалай құрылғанын, олардың пішінін қалыптастырған геологиялық процестерді түсінуге тырысты. Оның зерттеулері жергілікті жер орографиясын ескере отырып, аймақтың экологиялық ерекшеліктерін анықтауға көмектесетін еді.

Бір күні Асан биік тау жотасының басына шықты. Одан ашылған көрініс әсерлі болды. Алдынан келе жатқан таулардың қатары, араларындағы жасыл жайлаулар, көлдер – бәрі де оның зерттеулеріне қосымша күш берді. Асан осы жерде табиғаттың күшіне және оның құпияларына тағы да бір рет тәнті болды.

Ол өз жұмысының маңыздылығын сезінді – таулардың орографиясын зерттеу арқылы ол осы аймақтың болашағын қорғауға үлес қосып отыр.